Registracija je besplatna :)

Pozdrav gameri.

Došao sam na ideju da napišem ovaj vodič, jer mnogo korisnika zna šta je to operativni sistem i kako ga koristiti, ali mnogi neznaju detalje, kako to on ustvari radi, šta sve čini operativni sistem i od čega se on sastoji.U ovom vodič-u ću pokušati objasniti neke stvari za koje možda niste čuli ili ste čuli a neznate šta je to.Vodič ću usmjeriti na operativni sistem kao najvažniji software.Možda će neki djelovi text-a ili pojedine rečenice biti nejasne, ali ću se podruditi da što bolje objasnim i napišem.Pošto ove stvari radim u školi tako da ako imate kakvih pitanja i nejasnoća, možete mi se obratiti na PM/GB/MSN.

-Operativni sistem, osnove

Glavna komponenta sistemskog software-a je program koji se zove operativni sistem.U najkraćem, operativni sistem je skup programa koji upravljalu rad računara.Operativni sitem je usmjeren na dvije glavne komponente računara:hardware i aplikativni software.Sa aspekta korisnika, operativni sistem ima ulogu interface-a preko kojeg on koristi PC.U zavisnosti od tipa korisnika razlikuje se oblik interface-a.
Računar može da radi pod različitim operativnim sistemima,Medžutim kada se radi o običnim računarima, kao i nekim serverima, onda je na korisniku da izabere koji operativni sistem želi da koristi.Operativni sistem obično dolazi installiran na računaru, tako da njegovu ulogu korisnik odma može da uoči pri startanju računara.U zavisnosti od verzije OS-a, po uklučenju sistema, na ekranu se ispisuju različite poruku, izmjenjuju slike itd. Sve do određenog momenta kada „slika“ postaje stabilna.Do tog momenta, operativni sistem PC-a je izvršio čitav niz aktivnosti koje se u osnovi vezuju za različite djelove hardware-a.Startanje neke aplikacije, recimo program za obradu texta(primjer jer u njemu pišem guide), za operativni sistem znači odgovarajuču naredbu za izvršavanje određene aktivnosti koja se obično naziva proces.
Sistemski software se sastoji od programa koji koordiniraju rad različitih komponenti računarskog sistema sa osnovnim ciljem osiguranja rada krajnjeg korisnika.Osnovne operacije iključuju npr: format, copy, kreate, send...
Večina korisnika danas, kada se spomene termin „Operativni sistem“ obično misli na microsftov operativni sistem Windows(nije reklama samo primjer).Međutim sva priča o operatvnim sistemima u savramenoj elektronskoj obradi podataka se ni iz bliza ne završava na ovoj OS-platformi.

~Historijat OS-a

U godinama prvih komericjalnih računarskih sistema, u periodu nakon II svjetskog rata, pa sve do 60-tih godina, upravljanje računarima se obavljalo maneulno.Za svaku pojedinačnu obradu podataka operator je morao ručno startati određeni broj uređaja na sistemu.Sljedeća bitna karakteristika obrade iz ovog perioda sastojala se u tome da su se programske obrade morale izvršavati serijski(jedan program u jedno vrijeme).Danas, savremeni sistemi obavljaju više operacija u isto vrijeme.Obično ti sistemi iz tog doba se obično nazivaju prvom generacijom.u ovo vrijeme je uveden terminbatch processing koji je označavao serijeski sistem rada.
Početkom 60-tih godina se razvija multiprogramiranje, pravac koji je označio drugu generaciju.U ovom načinu rada, više korisničkih programa se nalazi u glavnoj memoriji u isto vrijeme i procesor je u mogučnosti da aktivnost usmjerava na svaki od njih.Značaj ovog rada je povećan uvođenjem terminala preko kojih je korisnik dobio mogučnost interaktivnog rada sa sistemom.Sa više ovih terminala korisnik je dobio mogučnost pristupa tako da se uvodi i osobina višestrukog pristupa.u ovo vrijeme se pojavljuju tzv. real-time sistemi u kojima se računari poćinju koristiti u kontroli industrijskih procesa.
treća generacija, od sredine 60-tih pa do kraja 70-tih godina, imala je osnovnu karakteristiku da su to bili sitemi opšte namjene koji su mogli biti korišteni, kako za bach obradu, tako i interaktivnu obradu u realnom vremenu.Primjer računara iz ove generacije je IBM-ov system 360.
Sa razvojom mikroračunara, 80-te godine donose četvrtu generaciju OS-a, čija glavna odlika su verzije za ovu klasu računara.Novi računari su bili stand-alone i single user sistemi, što znači da su imali vrlo jednostavne zahtjeve u pogledu performansi OS-a.brzi razvoj informacione tehnologije doveo je do uvođenja novih tipova konfiguracija PC sistema kao što je npr. multiprocesorski rad u kojima se više procesora ili čak PC sistema povezuju u cilju osiguravanja podataka.Također je uveden termin klaster koje se odnosi na više PC sitema povezanih brzim komukacijskim linijama tako da predstavljaju jednu cjelinu i korisnik ima utisak da radi sa jednim sistemom.

~Vrste operativnih sistema – podjela.

Operativni sistemi se mogu podjeliti na više načina.Napisat će one koje se najčešće pojavljuju u literaturi i na internet-u.
-Prema broju korisnika koji mogu raditi na sitemu u isto vrijeme, a djele se na:jednokorisničke i višekorisničke OS-e.Višekorisnički sistemi pružaju mogučnost korištenja jednog računara od strane više korisnika u isto vrijeme.Ovi sistemi se još nazivaju multiprogramming OS-i, u kojem OS preuzima funkciju dodjeljivanja ili preusmjeravanja procesora između različitih korisničkih zahtjeva.
-Prema broju zadataka(operacija) koji se mogu izvršavati u isto vrijeme, a djele se na sigle task i multi task OS.Multitasking OS-i omugučavaju korištenje više od jednog programa u isto vrijeme.Većina današnjih operativnih sistema podržava multitasking.
-multiprocesorski OS-i predstavljaju vrstu OS-a sličnu multiprogrammingu, s tim da je ovdje radi oviše procesora koje na većini takvih sistema koriste zajedničku memoriju.Krajnji korisnik ovakve sisteme vidi kao da se radi o jednom vrlo jakom procesoru.
-Prema broju računara kojim upravljaju, mogu se podijeliti na stand-alone i mrežne operativne sisteme(NOS).U prvom slučaju tj. Stand alone se radi o OS koji upravlja samo jednim računarom, dok drugi OS tj. NOS ima mogučnost upravljanja sa više računara koji su povezani u PC mrežu.Dva osnovn tipa NOS-a su:pear to pear i client server.
-Distribuirani operativni sistem prestavljaju varijantu OS-a koji se koristi u mreži.Za razliku od mrežnog OS-a, kod kojeg je svaka mašina u mreži ima svoj neovisni OS, korisnici znaju da u mreži ima više računara, da im mogu pristupiti pojedinačno, kopirati, brisati, koristiti druge resurse.Ovaj tip OS-a upravlja hardware-skim i software-skim resursima na način da korisnik mrežu PC-a vidi kao jedan jedninstven sistem.

~Podjela savremenih operativnih sistema

Pored navedenih podjela(višekorisnički, jednokorisnički, multitask, singletask, mrežni, distribuirni), današnji operativni sistemi mogu se podijeliti na dvije glavne kategorije.

-Server operativni sistemi
-Desktop operativni sistemi

Server OS su sitemi po pravilu, istovremeno jednokorisnički, višekorisnički, multitasking, singletasking i mrežni operativni sistemi i obično se instaliraju na server mašinama.Ova kategorija se može podijeliti na:
a).Prema veličini sistema:
*Seperkompjuteri
*Velike sisteme
*Srednje sisteme
*Male sisteme
b).Prema tipu OS-a.
*OS jednog proizvođača koji rade na hardware-skim platformama
*OS jednog proizvođača koji rade na hardware-skim-procesorskim platformama
*UNIX operatini sistemi
c).Prema procesoru
*OS koji rade na IBM-ovom CPU.
*OS koji rade na RISC CPU.
*OS koji radena INTEL ili AMD CPU.

Desktop operativni sistemi se mogu podijeliti na 3 grupe:
a). Windows
b).MacOS
c).Linux kao desktop OS.

Et ga ovaj mali vodič je završen nakon nekoliko dana, nadam se da ste pročitali i skontali neke stvari koje do sada niste znali.Volio bih da prokomentarišete i da mi date prijedlog za drugi vodič ili neki tutorijal.
Kritike, pohvale, ideje sve je dobrodošlo!!!
Moguće greške prilikom pisanja, pošto je text pisan u wordu.

skiLe